Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) – Những điều bạn cần biết?

Hiện nay, bệnh trào ngược dạ dày thực quản xảy ra phổ biến không chỉ ở các nước phương Tây, mà cả ở các nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Bệnh ngày càng có xu hướng tăng và được coi là bệnh mạn tính kéo dài, ảnh hưởng đến cuộc sống, công việc và tinh thần của người mắc bệnh. Vậy, trào ngược dạ dày thực quản là do đâu? Triệu chứng như thế nào? Làm thế nào để điều trị?

trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản – tên tiếng anh: Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) là tình trạng dịch vị dạ dày (gồm axit HCL, pepsin, thức ăn…) trào ngược từ dạ dày lên thực quản. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản xảy ra sẽ gây kích ứng và làm tổn thương niêm mạc thực quản.

Trào ngược dạ dày thực quản có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả ở trẻ sơ sinh và phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh và bà bầu thường là hiện tượng sinh lý bình thường.

Triệu chứng để nhận biết trào ngược dạ dày thực quản

Ở mỗi người bệnh, trào ngược dạ dày thực quản sẽ có những biểu hiện khác nhau tùy thuộc mức độ nặng hay nhẹ. Tuy nhiên, đa số những người bị trào ngược sẽ có những biểu hiện điển hình như sau:

  • Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng;
  • Đau vùng thượng vị;
  • Nóng rát cổ họng;
  • Nuốt nghẹn, khó thở;
  • Buồn nôn, đắng miệng;
  • Tiết nhiều nước bọt;
  • Ho khi nằm;
  • Viêm họng mãn;
  • Hắng họng, khan tiếng.

>> Xem chi tiết: “10 triệu chứng điển hình của bệnh trào ngược dạ dày thực quản bạn cần biết!”

Tại sao lại xảy ra trào ngược dạ dày thực quản?

Nguyên nhân gây ra trào ngược dạ dày thực quản chủ yếu do 2 lí do: cơ thắt vòng thực quản dưới suy yếu và áp lực khoang dạ dày lớn.

Do cơ thắt thực quản suy yếu (cơ tâm vị suy yếu)

Cơ thắt thực quản dưới có chức năng như vách ngăn giữa dạ dày và thực quản. Thông thường, cơ thắt thực quản dưới sẽ hoạt động theo trình tự nhất định: mở ra khi có thức ăn đi xuống dạ dày, đóng lại sau khi thức ăn đi qua để ngăn không cho thức ăn trào ngược lên. Khi cơ thắt này bị suy yếu hoặc hoạt động không bình thường, trương lực cơ bị giảm, việc đóng mở sẽ bị rối loạn, dịch dạ dày dễ bị đẩy lên thực quản.

Tuy nhiên, tại sao cơ thắt thực quản dưới lại suy yếu? Cơ quan này có thể bị suy yếu có thể do dị tật bẩm sinh như thoát vị hoành. Cơ hoành là vách ngăn giữa khoang ngực và bụng, hỗ trợ cho cơ tâm vị hoạt động tốt hơn. Với những người bị thoát vị hoành, cơ thắt thực quản và cơ hoành không nằm cùng 1 vị trí, không có sự thống nhất trong hoạt động nên dễ xảy ra trào ngược.

Ngoài ra, cơ tâm vị cũng có thể bị suy yếu khi dùng 1 số loại thuốc, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày.

Do áp lực khoang dạ dày lớn

Khoang dạ dày giống như 1 “cái thùng” và cơ thắt thực quản dưới giống như “nắp thùng”. Khi trong “thùng” có áp lực lớn sẽ tạo nên áp suất cao, làm cho “nắp thùng” bị bật ra. Nếu áp lực khoang dạ dày lớn thì chức năng cơ thắt thực quản dưới sẽ bị phá vỡ, làm cho cơ thắt mở, dịch dạ dày bị đẩy lên trên.

Khi cơ thể bị stress, mất ngủ, khoang dạ dày cũng chịu áp lực lớn. Bởi cơ thể sẽ tiết ra cortisol làm dạ dày co bóp mạnh mẽ và tăng tiết HCL, pepsin. Pepsin làm cho cơ thắt giãn mở thường xuyên và triệu chứng trào ngược cũng tăng lên.

Bên cạnh đó, khi dạ dày bị tổn thương do các bệnh lý liên quan, cơ tâm vị bị rối loạn, gây trào ngược.

Hơn nữa, tình trạng chậm tiêu hóa thức ăn cũng sẽ khiến cho dạ dày luôn trong trạng thái ứ đầy. Thức ăn này khi trộn lẫn với dịch tiêu hóa trong dạ dày sẽ sinh ra khí, làm tăng áp lực trong khoang dạ dày, dẫn đến trào ngược.

Ngoài ra, những lí do khác như béo phì, thừa cân, chế độ ăn uống – sinh hoạt không lành mạnh cũng gây ra trào ngược dạ dày.

Vậy, tình trạng trào ngược dạ dày thực quản có nguy hiểm không?

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh khá phổ biến, thường không nguy hiểm và có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, lại gây khó chịu cho người bệnh và ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của bệnh nhân do xảy ra dai dẳng kéo dài, dễ tái đi tái lại.

Nếu bạn không phát hiện kịp thời và chủ động trong việc điều trị thì bệnh sẽ dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như viêm loét thực quản, hẹp thực quản, barrett thực quản, nghiêm trọng nhất là ung thư thực quản. Ở Việt Nam, ung thư thực quản đứng thứ 5 trong số các bệnh ung thư phổ biến và đứng thứ 4 trong số các bệnh lý đường tiêu hóa ác tính nguy hiểm.

Làm thế nào để chữa trào ngược dạ dày thực quản?

Việc điều trị trào ngược dạ dày thực quản phụ thuốc vào mức độ nặng, nhẹ của bệnh. Đối với những trường hợp nhẹ thì không cần dùng thuốc, thường những trường hợp bệnh nặng mới phải sử dụng thuốc điều trị. Những người bị trào ngược dạ dày nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị đúng cách, phù hợp.

trào ngược dạ dày thực quản

Trong Tây y, bệnh nhân sẽ sử dụng một số loại thuốc cùng lúc để điều trị các triệu chứng như thuốc kháng axit để giảm axit dạ dày, từ đó giảm ợ chua ; thuốc làm rỗng dạ dày để kích thích tiêu hóa, giảm tình trạng ứ đọng thức ăn ; thuốc chẹn H2 ; thuốc ức chế bơm Proton điều trị các triệu chứng của trào ngược dạ dày, làm giảm lượng axit dịch vị và ngăn ngừa hiện tượng viêm loét dạ dày… Tuy nhiên, các thuốc Tây y thường gây ra tác dụng phụ như buồn nôn, đau đầu, tiêu chảy… Nếu sử dụng thuốc trong thời gian dài, các cơ quan khác của cơ thể cũng sẽ bị ảnh hưởng và suy yếu.

Khác với Tây y, Đông y tập trung vào điều trị nguyên nhân, điều trị tận gốc bệnh trào ngược dạ dày thực quản bằng cách kích thích tiêu hóa, nâng cao và hồi phục chức năng dạ dày, gan, mật, an thần, cân bằng âm dương. Bởi theo quan niệm của Đông y, trào ngược dạ dày xảy ra do chứng nghịch khí (khí trào ngược lên thay vì đi xuống dạ dày như bình thường) và can vị bất hòa (tức giận, căng thẳng làm ảnh hưởng chức năng gan, từ đó ảnh hưởng đến dạ dày).

Các nguyên liệu Đông y thường được dùng để chữa trào ngược dạ dày như trạch tả, thạch bì, chi tử, đan bì, xuyên luyên tử, tô nhanh, bạch linh, diên hồ, ô dược, diên hồ sách…

So với Tây y, Đông y cũng đem lại hiệu quả tương đương và an toàn hơn nhờ thành phần là các dược liệu thiên nhiên. Hơn nữa, Đông y không chỉ tập trung điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản mà còn giúp bồi bổ và nâng cao sức khỏe cơ thể.

Nếu bạn muốn một phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và bền vững thì Đông y là sự lựa chọn tốt nhất.

Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng một số mẹo dân gian từ thuốc nam như uống gừng ngâm giấm, nghệ mật ong, đậu rồng rang muối, trà hoa cúc… để cải thiện triệu chứng và điều trị bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này không đem lại hiệu quả nhanh chóng mà cần kiên trì dùng trong thời gian lâu dài.

Bên cạnh đó, những người bị trào ngược dạ dày cần thay đổi lối sống và chế độ ăn uống vì đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa và dạ dày. Duy trì lối sống khoa học, chế độ ăn uống lành mạnh sẽ giúp bệnh nhanh cải thiện, được chữa khỏi và không tái phát.